Oude grenzen en nieuwe levens
Vier interviews met vier Iraniërs
De grootste groep nieuwe migranten in Nederland wordt gevormd door Iraniërs. Er wonen er bijna dertigduizend in ons land. Wat hen bindt is de vlucht voor een islamitische dictatuur. ?Wees bewuster wat vrijheid betekent.?
DOOR Margreet Fogteloo
FARAH KARIMI
Toen Farah Karimi (1960) in augustus 1989 aankwam in Groningen had ze vooral behoefte aan rust: ?Als ik fietste door het vlakke land en de mensen zag genieten, dacht ik: zo moet het paradijs eruitzien. Ik leefde in een soort samenleving die ik in Iran had nagestreefd.?
Twee dingen besloot ze uit haar hoofd te bannen: Iran en islam. Dat lukte aanvankelijk goed.
Ze ging studeren en de politiek in en kwam in 1998 voor GroenLinks in de Tweede Kamer. Maar op 11 september 2001 veranderde voor haar veel. De islam stond weer op haar agenda.
?De aanslagen kwamen ook persoonlijk hard aan?, zegt ze in haar huis in een oude arbeiderswijk van Utrecht. ?Alle weggestopte angst kwam boven. Ik werd badend in het zweet wakker. In mijn dromen voelde ik de vernietigingskracht die uitgaat van religieuze fanatici.?
Karimi kent alle uithoeken van onvrijheid. Ze voerde als jong meisje, geboren in een geslacht van aristocratische grootgrondbezitters, oppositie tegen de sjah en na de teleurstelling van de revolutie in 1979 tegen het theocratische bewind van Khomeini. In 1980 belandde ze voor een week in de gevangenis: ?Genoeg om te beseffen hoe afschuwelijk dat is.
?Als lid van de volks-Mujahedien Khalq (mko) ging ze daarna de illegaliteit in en vluchtte samen met haar toenmalige man in 1981 naar de bergen van Koerdistan. Daar werd in de vrieskou in een lemen huisje haar zoon Homam geboren. De jaren daarna bracht ze, nog steeds lid van de mko, door in Duitsland, waar ze asiel kreeg. Het werd een gefragmenteerd leven uit koffers. Opnieuw voerde ze oppositie, dit keer tegen de onderdrukking binnen de eigen gelederen van de hiërarchisch georganiseerde verzetsbeweging: ?Dat was nog zwaarder dan de tijd in Iran waar je nog je familie hebt. Het is een sekteachtig systeem waar alle vrijheden, tot in je liefdesrelatie toe, je worden ontnomen. In naam van vrijheid en strijd tegen de religieuze dictatuur in Iran werden jonge mensen tot instrumenten gemaakt. Dat was ondraaglijk.?
In 1985 brak ze met de mko: ?Ik moest een document ondertekenen waarin ik verklaarde nooit iets naar buiten te zullen brengen. De leiding liet me gaan, maar ik voelde me niet meer veilig.?
Na scheiding van haar Iraanse echtgenoot, ook mko-lid, trok Karimi met haar nieuwe liefde, de Duitse Bernhard, en haar zoon in 1989 opnieuw de grens over.
?Nederland was in onze ogen hét land van tolerantie en vrijheid. Maar het zonnige beeld dat ik toen van Nederland had, heb ik later iets moeten bijstellen. Binnen mijn partij en in de Kamer heb ik me altijd volledig vrij gevoeld. Ik ging me in de Kamer als woordvoerder buitenlandse zaken ook met Iran bezighouden. Daarin heb ik me nooit beknot gevoeld, ook al is het een risico als je je politiek met je land van herkomst gaat bezighouden. Nederland moet nog steeds wennen aan politici die hun roots elders hebben liggen. Als je je daar met harstocht mee bezighoudt, wordt je gauw gebrek aan loyaliteit verweten. Dat is absurd. Ik ben niet bereid mijn verleden en afkomst te verloochenen.
In mijn jeugd was ik gelukkig en heel vrij. Ik ben opgegroeid met alle bekende tv-series uit Amerika, maar het Westen was zeker niet mijn beeld van vrijheid. Mijn ideaal was om als vrouw over mijn eigen leven te kunnen beschikken. Ik wilde geen grenzen accepteren. Eigen keuzes maken is de essentie van vrijheid voor mij. Je niets laten voorschrijven door cultuur, traditie, religie of familie.?
Nooit ervaart ze ook maar een seconde zelfcensuur. ?Maar ik ben er niet op uit om mensen te kwetsen. Vrijheid van meningsuiting is wel de eerste voorwaarde voor democratie. We kunnen meer doen om mensen in onvrije samenlevingen te steunen. Mensen in Nederland die klagen over zelfcensuur zijn vaak degenen die het hardst anderen attaqueren. De vrijheid van meningsuiting geldt kennelijk meer voor henzelf dan voor anderen. Als moslims iets roepen is het meteen mis.
Nederland is voor mij nog steeds het beste land ter wereld. Na de moorden op Fortuyn en Van Gogh heb ik me even onveilig gevoeld, want links kreeg van alles de schuld. Maar ik ben nog vaker redelijke mensen tegengekomen. Ook binnen de vvd. De commotie trok dwars door het politieke spectrum heen. Dat gaf juist kracht. Ook zag je dat de samenleving in staat is om te corrigeren.
De verwarring begrijp ik. Maar het gaat om de wijze waarop je daarmee omgaat. Afshin Ellian en ik verschillen daarin 180 graden. Kritiek op de islam kun je niet los zien van de negatieve rol die het Westen in de internationale politiek speelt. Ik geloof bovendien niet in harde polarisatie. Er worden karikaturen gecreëerd van de islam en het Midden-Oosten en dat is precies hetzelfde wat je in de islamitische wereld tegenkomt over het Westen. In het nieuwe paradigma dat is ontstaan ? de islam versus het Westen ? verlies je bovendien je bondgenoten binnen de islamitische gemeenschap. Ze voelen zich gedwongen te kiezen: de islam is onze religie, blijf daar van af. Juist in de strijd tegen de harde kern extremisten hebben we de gematigden nodig.
?Maar, zegt Karimi stellig: ?Ik blijf wel optimistisch. Ik onderschat zeker niet de invloed van de politieke islam. Tegelijk zie ik enorme verandering bij jonge moslimvrouwen. Ik zie ze overal luidkeels hun rechten opeisen. Elke vrouw die haar leven in eigen hand neemt slaat een nagel aan de doodskist van het fundamentalisme.?
AFSHIN ELLIAN [...]
DAVID DANISH [...]
EHSAN JAMI [...]
© Margreet Fogteloo / De Groene Amsterdammer, zomernummer 2007
news search
17-01-2006 The Great Iranian Potential
There is an estimated 6 million Iranians living outside their homeland. The largest group comprises those who left Iran due to the events of the revolution 27 years ago. But since the recent tightening of the social and political...
2-12-2005 argos: de kwestie Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
2-12-2005 argos: De affaire Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
27-09-2005 Het Interview: Erdbrink en Karimi
Nederland wilt de vrije media in Iran helpen door geld te steken in een sattelietzender. Maar is de journalistieke vrijheid in Iran met dit plan gediend?
30-05-2005 Kader Abdollah in Mirza: Farah
Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
12-05-2005 Intimidatie van Karimi was waarschuwing
De bedreiging van kamerlid Farah Karimi in Iran illustreert het politieke klimaat daar. President Khatami blijft nog een maand aan, en z'n stoelpoten zijn doelwit. ,,Nee, het is te gevaarlijk om je vragen te beantwoorden'', laat...
11-05-2005 Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
10-05-2005 Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
1-02-2005 Wij hebben ook verstand van de islam!
In het debat over de islam worden vluchtelingen als Afshin Ellian omarmd als kenner van deze religie. Maar vervolging leidt niet automatisch tot het veroordelen van de héle islam.
14-01-2005 argos: Nieuwe feiten over atoomspion Abdul Qadeer Khan
Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat Khan veel geavanceerdere Nederlandse technologie tot zijn beschikking had. De ultracentrifuges die de afgelopen jaren in Iran en Libië zijn aangetroffen zijn op basis daarvan gebouwd.
14-01-2005 argos: De affaire Khan
De Pakistaanse atoomspion Abdul Qadeer Khan bekende vorig jaar dat hij atoomgeheimen heeft doorverkocht aan andere landen, waaronder Libië, Noord Korea en Iran.
28-12-2004 Buitenland: initiatief satellietzender
Aansluitend een gesprek met VVD-er Hans van Baalen. Bij de begrotingsbehandeling voor Buitenlandse Zaken begin november dienden Farah Karimi van Groen Links en Hans van Baalen samen een opmerkelijk amendement in. Zij vroegen...
23-11-2004 Moslimdemocraten, richt een partij op!
Ook niet-gelovige allochtone jongeren definiëren zichzelf na 11 september als moslim. Allochtone ouders moeten sterk zijn om hun kinderen te behoeden voor extremisme. Een politieke moslimpartij zou jongeren een stem kunnen geven.
19-11-2003 Nederland moet wapendoorvoer controleren
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
17-06-2003 Het Interview
Gesprek met twee Iraanse Nederlanders Fahrad Goliardi en Farah Karimi over de situatie in hun moederland en of er kans is op een omwenteling.
15-03-2003 Een moedige Blair zou nu opstappen
Frankrijk trotseert Amerika inzake Irak en gedraagt zich als supermacht. Gepaster is datde EU die rol gaat spelen, menen Farah Karimi en Joost Lagendijk.
27-09-2002 Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
3-09-2002 Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
6-03-2002 De toets: Farah Karimi Groenlinks
wordt vervolgd van 6 maart 2002, door Gerard van Westerloo
Voorafgaand aan de verkiezingen van 15 mei toetst Wordt Vervolgd vier buitenlandspecialisten op hun mensenrechtengehalte na 11 september.
11-05-2001 Europa moet Berlusconi waarschuwen
Aanstaande zondag kiest Italië een nieuw parlement. De kans is groot dat Silvio Berlusconi met zijn kornuiten Gianfranco Fini en Umberto Bossi de nieuwe Italiaanse regering gaat vormen. Een megalomane populist, een post-fascist...
The Great Iranian Potential
There is an estimated 6 million Iranians living outside their homeland. The largest group comprises those who left Iran due to the events of the revolution 27 years ago. But since the recent tightening of the social and political...
argos: de kwestie Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
argos: De affaire Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
Het Interview: Erdbrink en Karimi
Nederland wilt de vrije media in Iran helpen door geld te steken in een sattelietzender. Maar is de journalistieke vrijheid in Iran met dit plan gediend?
Kader Abdollah in Mirza: Farah
Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
Intimidatie van Karimi was waarschuwing
De bedreiging van kamerlid Farah Karimi in Iran illustreert het politieke klimaat daar. President Khatami blijft nog een maand aan, en z'n stoelpoten zijn doelwit. ,,Nee, het is te gevaarlijk om je vragen te beantwoorden'', laat...
Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
Wij hebben ook verstand van de islam!
In het debat over de islam worden vluchtelingen als Afshin Ellian omarmd als kenner van deze religie. Maar vervolging leidt niet automatisch tot het veroordelen van de héle islam.
argos: Nieuwe feiten over atoomspion Abdul Qadeer Khan
Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat Khan veel geavanceerdere Nederlandse technologie tot zijn beschikking had. De ultracentrifuges die de afgelopen jaren in Iran en Libië zijn aangetroffen zijn op basis daarvan gebouwd.
argos: De affaire Khan
De Pakistaanse atoomspion Abdul Qadeer Khan bekende vorig jaar dat hij atoomgeheimen heeft doorverkocht aan andere landen, waaronder Libië, Noord Korea en Iran.
Buitenland: initiatief satellietzender
Aansluitend een gesprek met VVD-er Hans van Baalen. Bij de begrotingsbehandeling voor Buitenlandse Zaken begin november dienden Farah Karimi van Groen Links en Hans van Baalen samen een opmerkelijk amendement in. Zij vroegen...
Moslimdemocraten, richt een partij op!
Ook niet-gelovige allochtone jongeren definiëren zichzelf na 11 september als moslim. Allochtone ouders moeten sterk zijn om hun kinderen te behoeden voor extremisme. Een politieke moslimpartij zou jongeren een stem kunnen geven.
Nederland moet wapendoorvoer controleren
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Het Interview
Gesprek met twee Iraanse Nederlanders Fahrad Goliardi en Farah Karimi over de situatie in hun moederland en of er kans is op een omwenteling.
Een moedige Blair zou nu opstappen
Frankrijk trotseert Amerika inzake Irak en gedraagt zich als supermacht. Gepaster is datde EU die rol gaat spelen, menen Farah Karimi en Joost Lagendijk.
Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
De toets: Farah Karimi Groenlinks
wordt vervolgd van 6 maart 2002, door Gerard van Westerloo
Voorafgaand aan de verkiezingen van 15 mei toetst Wordt Vervolgd vier buitenlandspecialisten op hun mensenrechtengehalte na 11 september.
Europa moet Berlusconi waarschuwen
Aanstaande zondag kiest Italië een nieuw parlement. De kans is groot dat Silvio Berlusconi met zijn kornuiten Gianfranco Fini en Umberto Bossi de nieuwe Italiaanse regering gaat vormen. Een megalomane populist, een post-fascist...