Nederland moet wapendoorvoer controleren
19 november 2003 Verschenen in: De Volkskrant
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Een half miljoen doden per jaar en vele gewonde, beroofde en verkrachte slachtoffers. Dat is het resultaat van de enorme hoeveelheid kleine wapens in de wereld. Maar ook grotere wapens zoals bommen, raketten, torpedo?s en raketlanceerinstallaties maken veel slachtoffers. Nederland speelt een grote rol in de verspreiding van al die wapens. Nederland staat al jaren in de top tien van wapenexporteurs. Dat is niet iets om trots op te zijn. Maar die nationale export is tenminste nog aan regels gebonden. Kwalijker is de rol van Nederland als doorvoerland voor wapens en andere militaire goederen uit andere landen naar andere landen. Nederland is zo lek als een mandje. Strengere regels zijn dringend nodig om daar een einde aan te maken.
Na de Bijlmerramp kwamen er strengere regels voor de doorvoer van wapens. Sinds januari 2002 moet de doorvoer van bepaalde wapens gemeld worden. In sommige gevallen moet er een vergunning worden aangevraagd. Uit een recente evaluatie blijkt echter dat er in de praktijk bijzonder weinig is veranderd. Zo is er nog steeds geen zicht op welke wapens door Nederland worden vervoerd en hoeveel dat er zijn. Vooral zwaardere wapens worden gebrekkig gecontroleerd. Een raket, (onderdelen voor) chemische wapens of tankonderdelen kunnen zonder enige controle via Nederland worden vervoerd. Vervoerders kunnen zich daarbij verschuilen achter onduidelijke en gebrekkige regelgeving. De controlerende instanties beschikken niet over voldoende capaciteit om gedegen controles uit te voeren. Ook bestaat er nog steeds een te grote wirwar aan regels. De controles die wél plaatsvinden, zijn voornamelijk procedureel van aard. Gecheckt wordt bijvoorbeeld of de vrachtbrieven wel kloppen, niet wat er daadwerkelijk in het laadruim van schepen en vliegtuigen zit.
De speciale positie van El Al op Schiphol staat een effectieve controle op de doorvoer van wapens in de weg. El AL transporteert regelmatig enorme hoeveelheden wapens en munitie van- en naar Israël. Sinds het begin van de tweede Intifadah (oktober 2000) zijn de wapentransporten naar Israël enorm opgevoerd. Vorig jaar antwoordde de regering mij dat er tussen oktober 2000 en oktober 2002 166 wapenzendingen naar Israël plaats vonden. Dat aantal is inmiddels verder opgelopen. Maar ook daarvóór tierde de wapenexport welig. Zo ontdekte de enquêtecommissie Bijlmerramp dat de neergestorte El Al Boeiing een hoofdbestanddeel voor het zenuwgas Sarin vervoerde. Dat was bedoeld voor het Israëlische Instituut voor Biologisch Onderzoek dat zich op een zeer geheime militaire locatie bevindt. Dit instituut staat niet onder internationaal toezicht, terwijl het zeer waarschijnlijk is dat wat daar gebeurt in strijd is met de internationale rechtsorde.
Een vergunningsplicht voor alle wapenhandel zou het ook El Al onmogelijk maken om nog langer via Schiphol wapens naar het Midden-Oosten te vervoeren. Het Nederlandse beleid staat namelijk niet toe dat er wapens worden geëxporteerd naar gebieden waar gewapende conflicten en spanningen zijn. Het is echter een politieke keuze van de opeenvolgende kabinetten geweest de wapentransporten van El Al niet aan banden te leggen. De wapentransporten van El Al zijn ongecontroleerd maar wel bekend. De vraag is echter hoeveel wapentransporten ongecontroleerd én onbekend zijn. Het is aannemelijk dat tal van dubieuze regimes en gewapende groepen zich via Schiphol van wapens voorzien. Dat kan letterlijk leiden tot explosieve situaties: zeker op de plek van bestemming, maar ook dichterbij huis. Onlangs bleek dat het risico groeit dat er in of om Schiphol een ongeluk gebeurt. Bovendien kunnen vliegtuigen het slachtoffer worden van terroristische aanslagen. Voor onze nationale veiligheid is het dus van groot belang om te weten wat er over Nederlands grondgebied vervoerd wordt. Zowel voor onze nationale veiligheid, voor de internationale rechtsorde én voor de bescherming van de mensenrechten is het dus noodzakelijk dat dit probleem grondig wordt aangepakt. De beste oplossing daarvoor is om alle doorvoer onder het exportbeleid te laten vallen. Dat betekent dat Nederland alle wapenzendingen aan de regels voor het exportbeleid gaat toetsen. De regering weigert dat tot nu toe. De regering stelt dat er geen aanwijzingen zijn dat Nederland een doorvoerland is voor dubieuze wapenzendingen. Maar dat is nu juist het probleem: als je niet controleert, weet je dat niet.
Extra controle betekent extra werk en dat kan volgens de regering onze positie als handelsland aantasten. Maar die houding is te gemakzuchtig; zo kun je alles wel laten lopen. Diezelfde argumenten kun je bijvoorbeeld toepassen op mensensmokkel en drugshandel. Terecht wegen daarbij andere belangen zwaarder. Dat moet ook voor de wapenhandel gelden. Wapenzendingen kunnen veel slachtoffers maken en ondermijnen de internationale rechtsorde. De mensenrechten, de internationale rechtsorde en onze nationale veiligheid moeten zwaarder wegen dan een dubieuze toppositie als wapenhandelsland. We moeten meer doen om te voorkomen dat bijvoorbeeld terroristen en foute regimes zich kunnen bedienen van het moderne, Westerse wapenarsenaal. Nederland is daarin nog veel te laks.
Daarom bepleit ik dat voortaan voor alle wapendoorvoer een vergunning moet worden aangevraagd. Dit geeft meer inzicht in de wapenstromen die via Nederland lopen. Daarmee is de wapenhandel ook beter te controleren en kunnen eisen worden gesteld. Géén wapendoorvoer naar conflictgebieden; alleen wapendoorvoer over Nederlands grondgebied als het transport écht veilig is georganiseerd. Die regels worden pas effectief als ook de uitvoering, de controle en rapportage ingrijpend worden verbeterd en uitgebreid. Dat vergt extra capaciteit bij de douane en meer kennis over de doorvoer van wapens. De Kamer heeft deze week (20.11.03) al de kans om dat te regelen. Het adagium van minder regels en meer duidelijkheid kunnen de regering en coalitiepartijen hier prima toepassen. Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Auteur: Farah Karimi
news search
17-01-2006 The Great Iranian Potential
There is an estimated 6 million Iranians living outside their homeland. The largest group comprises those who left Iran due to the events of the revolution 27 years ago. But since the recent tightening of the social and political...
2-12-2005 argos: de kwestie Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
2-12-2005 argos: De affaire Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
27-09-2005 Het Interview: Erdbrink en Karimi
Nederland wilt de vrije media in Iran helpen door geld te steken in een sattelietzender. Maar is de journalistieke vrijheid in Iran met dit plan gediend?
30-05-2005 Kader Abdollah in Mirza: Farah
Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
12-05-2005 Intimidatie van Karimi was waarschuwing
De bedreiging van kamerlid Farah Karimi in Iran illustreert het politieke klimaat daar. President Khatami blijft nog een maand aan, en z'n stoelpoten zijn doelwit. ,,Nee, het is te gevaarlijk om je vragen te beantwoorden'', laat...
11-05-2005 Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
10-05-2005 Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
1-02-2005 Wij hebben ook verstand van de islam!
In het debat over de islam worden vluchtelingen als Afshin Ellian omarmd als kenner van deze religie. Maar vervolging leidt niet automatisch tot het veroordelen van de héle islam.
14-01-2005 argos: Nieuwe feiten over atoomspion Abdul Qadeer Khan
Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat Khan veel geavanceerdere Nederlandse technologie tot zijn beschikking had. De ultracentrifuges die de afgelopen jaren in Iran en Libië zijn aangetroffen zijn op basis daarvan gebouwd.
14-01-2005 argos: De affaire Khan
De Pakistaanse atoomspion Abdul Qadeer Khan bekende vorig jaar dat hij atoomgeheimen heeft doorverkocht aan andere landen, waaronder Libië, Noord Korea en Iran.
28-12-2004 Buitenland: initiatief satellietzender
Aansluitend een gesprek met VVD-er Hans van Baalen. Bij de begrotingsbehandeling voor Buitenlandse Zaken begin november dienden Farah Karimi van Groen Links en Hans van Baalen samen een opmerkelijk amendement in. Zij vroegen...
23-11-2004 Moslimdemocraten, richt een partij op!
Ook niet-gelovige allochtone jongeren definiëren zichzelf na 11 september als moslim. Allochtone ouders moeten sterk zijn om hun kinderen te behoeden voor extremisme. Een politieke moslimpartij zou jongeren een stem kunnen geven.
19-11-2003 Nederland moet wapendoorvoer controleren
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
17-06-2003 Het Interview
Gesprek met twee Iraanse Nederlanders Fahrad Goliardi en Farah Karimi over de situatie in hun moederland en of er kans is op een omwenteling.
15-03-2003 Een moedige Blair zou nu opstappen
Frankrijk trotseert Amerika inzake Irak en gedraagt zich als supermacht. Gepaster is datde EU die rol gaat spelen, menen Farah Karimi en Joost Lagendijk.
27-09-2002 Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
3-09-2002 Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
6-03-2002 De toets: Farah Karimi Groenlinks
wordt vervolgd van 6 maart 2002, door Gerard van Westerloo
Voorafgaand aan de verkiezingen van 15 mei toetst Wordt Vervolgd vier buitenlandspecialisten op hun mensenrechtengehalte na 11 september.
11-05-2001 Europa moet Berlusconi waarschuwen
Aanstaande zondag kiest Italië een nieuw parlement. De kans is groot dat Silvio Berlusconi met zijn kornuiten Gianfranco Fini en Umberto Bossi de nieuwe Italiaanse regering gaat vormen. Een megalomane populist, een post-fascist...
The Great Iranian Potential
There is an estimated 6 million Iranians living outside their homeland. The largest group comprises those who left Iran due to the events of the revolution 27 years ago. But since the recent tightening of the social and political...
argos: de kwestie Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
argos: De affaire Khan
De Tweede Kamer houdt op korte termijn een debat over de kwestie-Khan, de atoomspion die Pakistan aan een atoombom hielp met behulp van in de jaren '70 uit Nederland gestolen atoomgeheimen.
Het Interview: Erdbrink en Karimi
Nederland wilt de vrije media in Iran helpen door geld te steken in een sattelietzender. Maar is de journalistieke vrijheid in Iran met dit plan gediend?
Kader Abdollah in Mirza: Farah
Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
Intimidatie van Karimi was waarschuwing
De bedreiging van kamerlid Farah Karimi in Iran illustreert het politieke klimaat daar. President Khatami blijft nog een maand aan, en z'n stoelpoten zijn doelwit. ,,Nee, het is te gevaarlijk om je vragen te beantwoorden'', laat...
Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
Wij hebben ook verstand van de islam!
In het debat over de islam worden vluchtelingen als Afshin Ellian omarmd als kenner van deze religie. Maar vervolging leidt niet automatisch tot het veroordelen van de héle islam.
argos: Nieuwe feiten over atoomspion Abdul Qadeer Khan
Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat Khan veel geavanceerdere Nederlandse technologie tot zijn beschikking had. De ultracentrifuges die de afgelopen jaren in Iran en Libië zijn aangetroffen zijn op basis daarvan gebouwd.
argos: De affaire Khan
De Pakistaanse atoomspion Abdul Qadeer Khan bekende vorig jaar dat hij atoomgeheimen heeft doorverkocht aan andere landen, waaronder Libië, Noord Korea en Iran.
Buitenland: initiatief satellietzender
Aansluitend een gesprek met VVD-er Hans van Baalen. Bij de begrotingsbehandeling voor Buitenlandse Zaken begin november dienden Farah Karimi van Groen Links en Hans van Baalen samen een opmerkelijk amendement in. Zij vroegen...
Moslimdemocraten, richt een partij op!
Ook niet-gelovige allochtone jongeren definiëren zichzelf na 11 september als moslim. Allochtone ouders moeten sterk zijn om hun kinderen te behoeden voor extremisme. Een politieke moslimpartij zou jongeren een stem kunnen geven.
Nederland moet wapendoorvoer controleren
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Het Interview
Gesprek met twee Iraanse Nederlanders Fahrad Goliardi en Farah Karimi over de situatie in hun moederland en of er kans is op een omwenteling.
Een moedige Blair zou nu opstappen
Frankrijk trotseert Amerika inzake Irak en gedraagt zich als supermacht. Gepaster is datde EU die rol gaat spelen, menen Farah Karimi en Joost Lagendijk.
Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
De toets: Farah Karimi Groenlinks
wordt vervolgd van 6 maart 2002, door Gerard van Westerloo
Voorafgaand aan de verkiezingen van 15 mei toetst Wordt Vervolgd vier buitenlandspecialisten op hun mensenrechtengehalte na 11 september.
Europa moet Berlusconi waarschuwen
Aanstaande zondag kiest Italië een nieuw parlement. De kans is groot dat Silvio Berlusconi met zijn kornuiten Gianfranco Fini en Umberto Bossi de nieuwe Italiaanse regering gaat vormen. Een megalomane populist, een post-fascist...