Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
27 september 2002 (pagina 7); Opinie Farah Karimi;
Farah Karimi is lid van de Tweede Kamer voor GroenLinks.
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
Ayaan Hirsi Ali is met de dood bedreigd en moest onderduiken. Haar is de mond gesnoerd. Vrijheid van meningsuiting is de kern van de democratie. Ik ben gevlucht uit de Islamitische Republiek Iran,waar ayatollahs het vrije woord en de rechten van vrouwen schenden. Nu heb ik de behoefte in de bres te springen voor de rechten van Hirsi Ali. Zij staat niet alleen. Er zijn in Nederland veel vrouwen uit landen met een islamitische cultuur, die strijden tegen onderdrukking.
Allereerst: ik heb lang moeten nadenken of ik dit artikel zou schrijven. Veel van wat Hirsi Ali naar voren heeft gebracht over de onverenigbaarheid van de islam met een aantal mensenrechten, heb ik zelf in verschillende debatten aangedragen. Wie zich verdiept in de sharia, de islamitische wetgeving, die gebaseerd is op lichamelijke straffen en de vrouw duidelijk lager plaatst dan de man,moet concluderen dat de praktijk en de beginselen niet in overeenstemming zijn met het recht opleven, op lichamelijke integriteit en met de gelijke rechten van mannen en vrouwen.
Deze beginselen en praktijken blijven niet beperkt tot het straf- of familierecht en worden in veel landen min of meer letterlijk toegepast. Ook in het privé-domein hebben zij hun invloed op depositie van vrouwen. Tradities die met de islam niets te maken hebben, zoals meisjesbesnijdenis,worden gelegitimeerd met een beroep op de religie, die de lage positie van vrouwen zou goedpraten.
De islam is als ordenend principe, als 'beginselprogramma' voor een samenleving met een fundament van gelijkberechtiging, onacceptabel. Daarom ben ik een verklaard tegenstander vaneen politieke islam, van een samenleving waarvan sociale en juridische uitgangspunten islamitisch zijn.
Toch heb ik getwijfeld of ik me nog met de discussie moest bemoeien, nu sinds 11 september en na Pim Fortuyn het politiek-maatschappelijke klimaat is verhard. De islam is namelijk de nieuwe vijand geworden. Islamofobie neemt angstaanjagende vormen aan en generalisaties zijn aan de orde vande dag. Televisie is bepalend geworden. Uiteenzettingen wil men niet meer horen, maar slechts slogans. Het debat is gereduceerd tot de vraag 'vind je wel of niet dat de islam een achterlijke cultuur is.'
Deze polarisatie is fnuikend voor het debat over de rol van de islam in de multiculturele en multireligieuze samenleving. Zelfs kritische of gewezen moslims die er jaren geleden bewust afstand van hebben gedaan, vinden dit een beledigende stelling. Zij zijn geneigd in het debat een positie te kiezen waarin ze misschien zelfs gaan verdedigen wat ze zelf al jaren bestrijden.
Immers, ook iemand zoals ik, die afstand heeft gedaan van de islam, is zich wel degelijk bewust van de positieve waarden in de eigen cultuur, hoewel die doordesemd is met die godsdienst. Mijn politieke bewustzijn, mijn geloof in een rechtvaardige en solidaire samenleving en in de eigenverantwoordelijkheid van mensen, komt voort uit de interpretaties van het sji'itisme door Ali Shariati, een van de islamitische vrijdenkers van Iran. Gaandeweg ben ik me ook bewust geworden van de grenzen van die interpretatie, en van de tegenstrijdigheden die er zijn met de universele verklaring van de rechten van de mens.
Zeker als dat wordt gemeten aan wat er in de praktijk in de naam van de islam wordt gedaan. Vele vrouwen uit islamitische landen zijn Hirsi Ali voorgegaan in haar strijd voor vrouwen-emancipatie. Elke vrouw gebruikt daarbij haar specifieke cultureel-historische context, zoals ik ook doe.
In de inbreng van Hirsi Ali en waarschijnlijk ook in de bedreigingen, speelt de specifieke situatie van Somalië ongetwijfeld een belangrijke rol. De Somalische samenleving is een weinig verdraagzaam een wordt al jaren geteisterd door geweld en burgeroorlog. De Somalische gemeenschappen in Europa zijn zeer gesloten en koesteren de traditionele verhoudingen uit hun land.
Hoe belangrijk deze fundamentele debatten over de verhouding tussen islam en mensenrechten ook zijn, ze leiden niet onmiddellijk tot lotsverbetering van vrouwen hier. Ik hoop dat de discussie zich meer gaat richten op de dringende vraag hoe wij migranten- en vluchtelingenvrouwen, onder wie moslimvrouwen, kunnen steunen bij hun emancipatie.
In de jaren negentig werkte ik als coördinator van een landelijk project voor de emancipatie van allochtone vrouwen. Groot was mijn verbazing toen ik de situatie van vluchtelingen- en migrantenvrouwen beter leerde kennen. Zelfs in verhouding tot de herkomstlanden, liep het emancipatieproces hier dikwijls achter. Sociaal-economische, maar ook culturele factoren spelen een belangrijke rol. En natuurlijk de kwetsbare rechtspositie van vrouwen: door het repressieve overheidsbeleid hebben deze vrouwen meestal afhankelijke verblijfsvergunningen, wat hun afhankelijkheid van mannen vergroot.
Het behoeft geen betoog dat het integratieproces wordt versterkt naarmate de emancipatie van vrouwen vordert. Vrouwen zijn overal ter wereld de dragers van tradities, culturele normen en waarden. Het zijn moeders en tantes die de meisjesbesnijdenis uitvoeren. Zij zijn de opvoeders die aan hun zonen doorgeven dat een meisje dat bij haar huwelijk geen maagd is, niets waard is. De effecten van dergelijke culturele normen en waarden zijn onvoorstelbaar groot.
De enige manier om daarin verandering te brengen, is een open discussie. Onderwijs en voorlichting zijn essentieel, repressie en uitzendingen helpen niet. Emancipatie is ook altijd een kwestie van de lange adem. Voor het emancipatieproces van migranten- en vluchtelingenvrouwen is een grote inspanning nodig. Vrouwen als Hirsi Ali die de vrouwenonderdrukking in de eigen gemeenschap aan de kaak durven stellen, zijn belangrijk. Allochtone vrouwen moeten twee keer emanciperen: in de eigen gemeenschap én in de Nederlandse samenleving. Dat is lastig.
Het emancipatiebeleid van de overheid is de afgelopen jaren geheel gericht geweest op de hoogopgeleide, werkende, autochtone vrouw voor wie het combineren van arbeid en zorg een probleem is. Emancipatie is echter meer dan dat. Al jaren zijn vrouwen uit minderheden roependen in de woestijn, die de overheid steun vragen in hun strijd op twee fronten.
In de Tweede Kamer zitten vijf vrouwen met een islamitische achtergrond. Ik zie het als taak voor hen en mij om een voortrekkersrol in dit debat te vervullen. Je zou denken dat wij, met onze verschillende ervaringen met islamitische culturen, de vertolkers kunnen zijn van de noden van moslimvrouwen. Ik hoop dat we boven de partijpolitiek kunnen uitstijgen, gezamenlijk opereren,het debat stimuleren, en vluchtelingen- en migrantenvrouwen steunen in hun strijd.
Copyright: de Volkskrant
news search
28-02-2006 Trips That Have Lost Their Purpose
The visit that Iran?s Foreign Minister Manoutchehr Mottaki paid to the European Parliament last week was widely covered in the Western press.
In the first place, his mere presence in the European Parliament which came soon after...
7-02-2006 The Enemy of My Enemy
The behavior of Iran?s government during the recent months in connection with its nuclear policy has moved European governments to the point of complete distrust of the Islamic Republic of Iran. This change even led Europeans to...
17-01-2006 The Great Iranian Potential
There is an estimated 6 million Iranians living outside their homeland. The largest group comprises those who left Iran due to the events of the revolution 27 years ago. But since the recent tightening of the social and political...
27-09-2005 Het Interview: Erdbrink en Karimi
Nederland wilt de vrije media in Iran helpen door geld te steken in een sattelietzender. Maar is de journalistieke vrijheid in Iran met dit plan gediend?
30-05-2005 Kader Abdollah in Mirza: Farah
Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
12-05-2005 Intimidatie van Karimi was waarschuwing
De bedreiging van kamerlid Farah Karimi in Iran illustreert het politieke klimaat daar. President Khatami blijft nog een maand aan, en z'n stoelpoten zijn doelwit. ,,Nee, het is te gevaarlijk om je vragen te beantwoorden'', laat...
11-05-2005 Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
10-05-2005 Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
1-02-2005 Wij hebben ook verstand van de islam!
In het debat over de islam worden vluchtelingen als Afshin Ellian omarmd als kenner van deze religie. Maar vervolging leidt niet automatisch tot het veroordelen van de héle islam.
14-01-2005 argos: Nieuwe feiten over atoomspion Abdul Qadeer Khan
Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat Khan veel geavanceerdere Nederlandse technologie tot zijn beschikking had. De ultracentrifuges die de afgelopen jaren in Iran en Libië zijn aangetroffen zijn op basis daarvan gebouwd.
14-01-2005 argos: De affaire Khan
De Pakistaanse atoomspion Abdul Qadeer Khan bekende vorig jaar dat hij atoomgeheimen heeft doorverkocht aan andere landen, waaronder Libië, Noord Korea en Iran.
28-12-2004 Buitenland: initiatief satellietzender
Aansluitend een gesprek met VVD-er Hans van Baalen. Bij de begrotingsbehandeling voor Buitenlandse Zaken begin november dienden Farah Karimi van Groen Links en Hans van Baalen samen een opmerkelijk amendement in. Zij vroegen...
23-11-2004 Moslimdemocraten, richt een partij op!
Ook niet-gelovige allochtone jongeren definiëren zichzelf na 11 september als moslim. Allochtone ouders moeten sterk zijn om hun kinderen te behoeden voor extremisme. Een politieke moslimpartij zou jongeren een stem kunnen geven.
17-06-2003 Het Interview
Gesprek met twee Iraanse Nederlanders Fahrad Goliardi en Farah Karimi over de situatie in hun moederland en of er kans is op een omwenteling.
27-09-2002 Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
3-09-2002 Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
6-03-2002 De toets: Farah Karimi Groenlinks
wordt vervolgd van 6 maart 2002, door Gerard van Westerloo
Voorafgaand aan de verkiezingen van 15 mei toetst Wordt Vervolgd vier buitenlandspecialisten op hun mensenrechtengehalte na 11 september.
27-10-1999 Asielbeleid EU vooral versterking Fort Europa
DE EUROPESE landen hebben talloze maatregelen getroffen om migranten en vluchtelingen te beletten de EU binnen te komen. Hoewel de mensensmokkel hierdoor is uitgegroeid tot een bloeiende sector, hebben ze het asiel- en...
Trips That Have Lost Their Purpose
The visit that Iran?s Foreign Minister Manoutchehr Mottaki paid to the European Parliament last week was widely covered in the Western press.
In the first place, his mere presence in the European Parliament which came soon after...
The Enemy of My Enemy
The behavior of Iran?s government during the recent months in connection with its nuclear policy has moved European governments to the point of complete distrust of the Islamic Republic of Iran. This change even led Europeans to...
The Great Iranian Potential
There is an estimated 6 million Iranians living outside their homeland. The largest group comprises those who left Iran due to the events of the revolution 27 years ago. But since the recent tightening of the social and political...
Het Interview: Erdbrink en Karimi
Nederland wilt de vrije media in Iran helpen door geld te steken in een sattelietzender. Maar is de journalistieke vrijheid in Iran met dit plan gediend?
Kader Abdollah in Mirza: Farah
Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
Intimidatie van Karimi was waarschuwing
De bedreiging van kamerlid Farah Karimi in Iran illustreert het politieke klimaat daar. President Khatami blijft nog een maand aan, en z'n stoelpoten zijn doelwit. ,,Nee, het is te gevaarlijk om je vragen te beantwoorden'', laat...
Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
Wij hebben ook verstand van de islam!
In het debat over de islam worden vluchtelingen als Afshin Ellian omarmd als kenner van deze religie. Maar vervolging leidt niet automatisch tot het veroordelen van de héle islam.
argos: Nieuwe feiten over atoomspion Abdul Qadeer Khan
Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat Khan veel geavanceerdere Nederlandse technologie tot zijn beschikking had. De ultracentrifuges die de afgelopen jaren in Iran en Libië zijn aangetroffen zijn op basis daarvan gebouwd.
argos: De affaire Khan
De Pakistaanse atoomspion Abdul Qadeer Khan bekende vorig jaar dat hij atoomgeheimen heeft doorverkocht aan andere landen, waaronder Libië, Noord Korea en Iran.
Buitenland: initiatief satellietzender
Aansluitend een gesprek met VVD-er Hans van Baalen. Bij de begrotingsbehandeling voor Buitenlandse Zaken begin november dienden Farah Karimi van Groen Links en Hans van Baalen samen een opmerkelijk amendement in. Zij vroegen...
Moslimdemocraten, richt een partij op!
Ook niet-gelovige allochtone jongeren definiëren zichzelf na 11 september als moslim. Allochtone ouders moeten sterk zijn om hun kinderen te behoeden voor extremisme. Een politieke moslimpartij zou jongeren een stem kunnen geven.
Het Interview
Gesprek met twee Iraanse Nederlanders Fahrad Goliardi en Farah Karimi over de situatie in hun moederland en of er kans is op een omwenteling.
Islamitische vrouw strijdt op twee fronten
Het is moedig dat Hirsi Ali onderdrukking in eigen kring aan de kaak stelt. Maar niet alleen de islam, ook vrouwen geven culturele normen door, zegt Farah Karimi.
Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
De toets: Farah Karimi Groenlinks
wordt vervolgd van 6 maart 2002, door Gerard van Westerloo
Voorafgaand aan de verkiezingen van 15 mei toetst Wordt Vervolgd vier buitenlandspecialisten op hun mensenrechtengehalte na 11 september.
Asielbeleid EU vooral versterking Fort Europa
DE EUROPESE landen hebben talloze maatregelen getroffen om migranten en vluchtelingen te beletten de EU binnen te komen. Hoewel de mensensmokkel hierdoor is uitgegroeid tot een bloeiende sector, hebben ze het asiel- en...