Kader Abdollah in Mirza: Farah

 'En jouw ogen zijn het geheim van het vuur
En jouw liefde is de triomf van de mens
Wanneer hij toesnelt om zijn bestemming te bestrijden.
En jouw omhelzing Biedt een plekje om te leven . . . '

(Gedicht Shamloo, vertaald door S. Heshmat Manesh)

Ik wist niet dat ze me zo diep terug in het verleden zou kunnen trekken met haar boek Het geheim van het vuur. Ik wist niet dat ze me met haar levensverhaal zo diep zou ontroeren, ondanks dat ik het verhaal kende.
Kwam het niet omdat ik alles begreep waar ze het over had?
Kwam het niet omdat een oude wond weer open ging door haar verhaal?

Ontroerd ging ik achter het raam staan toen ik haar boek uitgelezen had en dacht bedroefd terug aan hen die hun vlucht niet hadden voltooid.
Met haar verhaal voerde ze me terug naar een angstaanjagende periode uit mijn eigen leven. We waren beiden van de generatie die een revolutie tot stand had gebracht, die de sjah had verwijderd, de ayatollahs aan de macht had geholpen en meteen weer een gevecht tegen de ayatollahs moest beginnen. Duizenden sloegen op de vlucht, de generatie die het gevecht verloren had. Velen werden gearresteerd onderweg, velen werden geëxecuteerd en velen zitten nog altijd in de gevangenis.

Maar sommigen konden toch op een vroege morgen hun ogen openen en zien dat de nachtmerrie voor hen voorbij was, ze waren in een ander land terechtgekomen, in een andere wereld. Een van die duizenden die de kans kreeg om verder te leven was Farah Karimi, die aan de dood ontsnapte en nu een Nederlandse parlementariër is. Ze is de trots van onze generatie. Ik was aanwezig bij de presentatie van haar boek, niet alleen voor haar, maar ook voor de talenten die onderweg verloren gingen.

Het verhaal dat ze vertelt is pijnlijk, ik geef een kus op haar hoofd dat een beetje grijs geworden is, namens hen die er niet zijn. Ik ben de juiste persoon die het volgende moet zeggen. Farah Karimi is een voorbeeld voor de Iraanse vrouwen: hard werkend, volhoudend, lijdend, hoopvol, moeder en lief!
Ook ben ik trots op de Nederlanders die nog altijd een paar lege huizen achter de hand houden voor hen die onverwachts op de deur kloppen voor onderdak. Net heb ik een open brief via e-mail ontvangen. De brief is van Masoemeh Shafiee, de vrouw van Akbar Gandji, een Iraanse journalist die al meer dan vijf jaar in de gevangenis zit. Gandji is vanaf vorige week in hongerstaking gegaan in Iran om twee redenen: hij wil zijn vrouw en kinderen kunnen bellen, en hij wil in het ziekenhuis opgenomen worden voor een dringende behandeling.

Vijfenhalf jaar geleden, tijdens een conferentie in Berlijn, hield Gandji een toespraak. Hij bekritiseerde de ayatollahs met harde woorden. Terug in Iran werd hij vanaf het vliegveld rechtstreeks naar de gevangenis gebracht.
Gandji is een befaamde Iraanse journalist, een klokkenluider. Hij heeft niets fouts gedaan, slechts een paar uitmuntende artikelen geschreven waarin hij de misdaden van de ayatollahs blootlegt. Zijn vrouw Masoemeh Shafiee roept om hulp: 'Ze maken mijn man kapot in de gevangenis. Doe iets!' Ze vecht al jaren voor een openbaar proces voor haar man.

Wat kunnen we voor Gandji doen? We kunnen via het parlement het Iraanse regime onder druk zetten! Daar hebben we tenminste iemand die de pijn begrijpt: Farah.

Rubriek: Kunst Maandag, 30-05-2005

(c) Volkskrant 2005 alle rechten voorbehouden