Oude grenzen en nieuwe levens
Vier interviews met vier Iraniërs
De grootste groep nieuwe migranten in Nederland wordt gevormd door Iraniërs. Er wonen er bijna dertigduizend in ons land. Wat hen bindt is de vlucht voor een islamitische dictatuur. ?Wees bewuster wat vrijheid betekent.?
DOOR Margreet Fogteloo
FARAH KARIMI
Toen Farah Karimi (1960) in augustus 1989 aankwam in Groningen had ze vooral behoefte aan rust: ?Als ik fietste door het vlakke land en de mensen zag genieten, dacht ik: zo moet het paradijs eruitzien. Ik leefde in een soort samenleving die ik in Iran had nagestreefd.?
Twee dingen besloot ze uit haar hoofd te bannen: Iran en islam. Dat lukte aanvankelijk goed.
Ze ging studeren en de politiek in en kwam in 1998 voor GroenLinks in de Tweede Kamer. Maar op 11 september 2001 veranderde voor haar veel. De islam stond weer op haar agenda.
?De aanslagen kwamen ook persoonlijk hard aan?, zegt ze in haar huis in een oude arbeiderswijk van Utrecht. ?Alle weggestopte angst kwam boven. Ik werd badend in het zweet wakker. In mijn dromen voelde ik de vernietigingskracht die uitgaat van religieuze fanatici.?
Karimi kent alle uithoeken van onvrijheid. Ze voerde als jong meisje, geboren in een geslacht van aristocratische grootgrondbezitters, oppositie tegen de sjah en na de teleurstelling van de revolutie in 1979 tegen het theocratische bewind van Khomeini. In 1980 belandde ze voor een week in de gevangenis: ?Genoeg om te beseffen hoe afschuwelijk dat is.
?Als lid van de volks-Mujahedien Khalq (mko) ging ze daarna de illegaliteit in en vluchtte samen met haar toenmalige man in 1981 naar de bergen van Koerdistan. Daar werd in de vrieskou in een lemen huisje haar zoon Homam geboren. De jaren daarna bracht ze, nog steeds lid van de mko, door in Duitsland, waar ze asiel kreeg. Het werd een gefragmenteerd leven uit koffers. Opnieuw voerde ze oppositie, dit keer tegen de onderdrukking binnen de eigen gelederen van de hiërarchisch georganiseerde verzetsbeweging: ?Dat was nog zwaarder dan de tijd in Iran waar je nog je familie hebt. Het is een sekteachtig systeem waar alle vrijheden, tot in je liefdesrelatie toe, je worden ontnomen. In naam van vrijheid en strijd tegen de religieuze dictatuur in Iran werden jonge mensen tot instrumenten gemaakt. Dat was ondraaglijk.?
In 1985 brak ze met de mko: ?Ik moest een document ondertekenen waarin ik verklaarde nooit iets naar buiten te zullen brengen. De leiding liet me gaan, maar ik voelde me niet meer veilig.?
Na scheiding van haar Iraanse echtgenoot, ook mko-lid, trok Karimi met haar nieuwe liefde, de Duitse Bernhard, en haar zoon in 1989 opnieuw de grens over.
?Nederland was in onze ogen hét land van tolerantie en vrijheid. Maar het zonnige beeld dat ik toen van Nederland had, heb ik later iets moeten bijstellen. Binnen mijn partij en in de Kamer heb ik me altijd volledig vrij gevoeld. Ik ging me in de Kamer als woordvoerder buitenlandse zaken ook met Iran bezighouden. Daarin heb ik me nooit beknot gevoeld, ook al is het een risico als je je politiek met je land van herkomst gaat bezighouden. Nederland moet nog steeds wennen aan politici die hun roots elders hebben liggen. Als je je daar met harstocht mee bezighoudt, wordt je gauw gebrek aan loyaliteit verweten. Dat is absurd. Ik ben niet bereid mijn verleden en afkomst te verloochenen.
In mijn jeugd was ik gelukkig en heel vrij. Ik ben opgegroeid met alle bekende tv-series uit Amerika, maar het Westen was zeker niet mijn beeld van vrijheid. Mijn ideaal was om als vrouw over mijn eigen leven te kunnen beschikken. Ik wilde geen grenzen accepteren. Eigen keuzes maken is de essentie van vrijheid voor mij. Je niets laten voorschrijven door cultuur, traditie, religie of familie.?
Nooit ervaart ze ook maar een seconde zelfcensuur. ?Maar ik ben er niet op uit om mensen te kwetsen. Vrijheid van meningsuiting is wel de eerste voorwaarde voor democratie. We kunnen meer doen om mensen in onvrije samenlevingen te steunen. Mensen in Nederland die klagen over zelfcensuur zijn vaak degenen die het hardst anderen attaqueren. De vrijheid van meningsuiting geldt kennelijk meer voor henzelf dan voor anderen. Als moslims iets roepen is het meteen mis.
Nederland is voor mij nog steeds het beste land ter wereld. Na de moorden op Fortuyn en Van Gogh heb ik me even onveilig gevoeld, want links kreeg van alles de schuld. Maar ik ben nog vaker redelijke mensen tegengekomen. Ook binnen de vvd. De commotie trok dwars door het politieke spectrum heen. Dat gaf juist kracht. Ook zag je dat de samenleving in staat is om te corrigeren.
De verwarring begrijp ik. Maar het gaat om de wijze waarop je daarmee omgaat. Afshin Ellian en ik verschillen daarin 180 graden. Kritiek op de islam kun je niet los zien van de negatieve rol die het Westen in de internationale politiek speelt. Ik geloof bovendien niet in harde polarisatie. Er worden karikaturen gecreëerd van de islam en het Midden-Oosten en dat is precies hetzelfde wat je in de islamitische wereld tegenkomt over het Westen. In het nieuwe paradigma dat is ontstaan ? de islam versus het Westen ? verlies je bovendien je bondgenoten binnen de islamitische gemeenschap. Ze voelen zich gedwongen te kiezen: de islam is onze religie, blijf daar van af. Juist in de strijd tegen de harde kern extremisten hebben we de gematigden nodig.
?Maar, zegt Karimi stellig: ?Ik blijf wel optimistisch. Ik onderschat zeker niet de invloed van de politieke islam. Tegelijk zie ik enorme verandering bij jonge moslimvrouwen. Ik zie ze overal luidkeels hun rechten opeisen. Elke vrouw die haar leven in eigen hand neemt slaat een nagel aan de doodskist van het fundamentalisme.?
AFSHIN ELLIAN [...]
DAVID DANISH [...]
EHSAN JAMI [...]
© Margreet Fogteloo / De Groene Amsterdammer, zomernummer 2007
news search
5-06-2008 Meer dan een geldkanaal
ViceVersa 42/3
Wat is de rol van het maatschappelijk middenveld bij armoedebestrijding? Farah Karimi, directeur van Oxfam Novib, geeft een eerste voorzet voor de beleidsdialoog met Buitenlandse Zaken. 'Er kan alleen synergie...
8-02-2008 Tentoonstelling inspiran
Opening van de tentoonstelling in de KunstKerk (Prinseneiland 89 te Amsterdam) op 8 februari 2008 door Farah Karimi.
1-12-2007 Farah Karimi is Oxfam Novib's new director
On February 1, 2008 Farah Karimi will begin as the new general director of Oxfam Novib. Karimi has ample experience in the field of international co-operation and human rights. She is succeeding Sylvia Borren, who has been in the...
21-11-2007 Farah Karimi nieuwe directeur van Oxfam Novib
Per 1 februari 2008 treedt Farah Karimi aan als de nieuwe algemeen directeur van Oxfam Novib. Karimi heeft een ruime staat van dienst op het gebied van internationale samenwerking en mensenrechten. Zij volgt Sylvia Borren op, die...
6-10-2007 tentoonstelling "Iran in perspectief"
De tentoonstelling Iran in Perspectief wordt zaterdag 6 oktober om 15.00 uur geopend door Farah Karimi, voormalig Tweede Kamer lid voor Groen Links. U bent hierbij van harte welkom.
1-10-2007 Farah Karimi: "Maar ik ben ook van de softie"
Wordt vervolgd Oktober 2007 - Het interview - door Rik Smits
Na acht jaar Kamerlidmaatschap voor Groen Links richt Farah Karimi zich helemaal op de landen rond de Perzische Golf. Ze pleit voor meer openheid en betrokkenheid,...
30-09-2007 Where are the Anti-War Activists?
As threats of a military strike against Iran heighten, a frightening question comes to mind: where are the world?s anti-war groups, and why are they not active enough when it comes to Iran?
15-08-2007 "Ziek van het navelstaren hier"
Farah Karimi druk met verbetering mensenrechten in de Golfstaten - Na de verkiezingen in november 2006 stapten veel Kamerleden uit de politiek, soms niet vrijwillig. Farah Karimi nam zelf het besluit: "De verbazing was weg."
13-07-2007 Oude grenzen en nieuwe levens
De grootste groep nieuwe migranten in Nederland wordt gevormd door Iraniërs. Er wonen er bijna dertigduizend in ons land. Wat hen bindt is de vlucht voor een islamitische dictatuur. ?Wees bewuster wat vrijheid betekent.?
7-07-2007 Nederlandse steun mediaprojecten in Iran gaat door
Met Nederlands geld zijn in Iran de afgelopen jaren projecten opgezet ter bevordering van de onafhankelijke journalistiek. Het regime in Teheran reageert geprikkeld. Net als Washington zou Den Haag uit zijn op regime change. Een...
19-05-2007 Een parlement vol antidemokraten
Door Harm Ede Botje, Vrij Nederland; Afghanistan Special, 19 mei 2007
Oud-kamerlid Farah Karimi (Groenlinks) werkte drie maanden als adviseur voor de Verenigde Naties in het jonge Afghaanse parlement. Zij begon vol goede moed,...
9-01-2007 Interview With Farah Karimi by Sepideh Abdi
After serving on the Dutch Parliament for three terms as the foreign policy spokeswoman for the Green Party, Farah Karimi decided not to run for Parliament this year. Instead, she plans to begin a new round of civil society...
4-01-2007 Europa grote afwezige in de Golf-regio
Europa heeft nagenoeg geen politieke invloed in de landen rond de Perzische Golf, constateert Farah Karimi. Dat is merkwaardig omdat juist Europa er belang bij heeft dat die landen zich in democratische richting ontwikkelen.
22-11-2006 argos: kernenergie en non-proliferatie
De Iraanse uraniumverrijking, de Noord-Koreaanse bomtest, de vermeende nucleaire agende van Irak: de mogelijke verspreiding van kernwapens beheerst de wereldpolitiek. Het Non Proliferatie Verdrag uit 1968, het verdrag dat die...
1-10-2006 Where is the Accountability?
The behavior of state officials in the world arena can be viewed as a reflection of the peculiarities of their country?s domestic political system.
At this year?s annual General Assembly meeting of the United Nations, I...
10-09-2006 Society has its own Priorities
During the last four years, the political picture of Holland has undergone instructive changes.
During 2002, just a week before the Parliamentary elections, an extremist right-wing personality Pim Fortuyn who had a good chance...
25-07-2006 Meet Farah Karimi
Photo essay: Dutch member of parliament wants to promote human rights through the media
11-07-2006 When Slogans Attain Supreme Priority
It is now one week that New York is witness to a United Nations conference on Small Arms Trafficking. This is the second such conference after the first on in 2001 which looks at the 5-year performance of countries in their...
27-04-2006 Only US and Iran
In the spirit of Easter, last week brought the opportunity for European peace-activists to hold anti-war demonstration, like they do every year.
This year?s peace demonstrations took place in different countries in Europe in...
19-03-2006 We Must Act Today
The government of Iran faces hard days ahead in its relations with the world community. With its rejection of the Russian enrichment proposal, Iran?s rulers are now completely isolated diplomatically. Because from now on, Russia...
Meer dan een geldkanaal
ViceVersa 42/3
Wat is de rol van het maatschappelijk middenveld bij armoedebestrijding? Farah Karimi, directeur van Oxfam Novib, geeft een eerste voorzet voor de beleidsdialoog met Buitenlandse Zaken. 'Er kan alleen synergie...
Tentoonstelling inspiran
Opening van de tentoonstelling in de KunstKerk (Prinseneiland 89 te Amsterdam) op 8 februari 2008 door Farah Karimi.
Farah Karimi is Oxfam Novib's new director
On February 1, 2008 Farah Karimi will begin as the new general director of Oxfam Novib. Karimi has ample experience in the field of international co-operation and human rights. She is succeeding Sylvia Borren, who has been in the...
Farah Karimi nieuwe directeur van Oxfam Novib
Per 1 februari 2008 treedt Farah Karimi aan als de nieuwe algemeen directeur van Oxfam Novib. Karimi heeft een ruime staat van dienst op het gebied van internationale samenwerking en mensenrechten. Zij volgt Sylvia Borren op, die...
tentoonstelling "Iran in perspectief"
De tentoonstelling Iran in Perspectief wordt zaterdag 6 oktober om 15.00 uur geopend door Farah Karimi, voormalig Tweede Kamer lid voor Groen Links. U bent hierbij van harte welkom.
Farah Karimi: "Maar ik ben ook van de softie"
Wordt vervolgd Oktober 2007 - Het interview - door Rik Smits
Na acht jaar Kamerlidmaatschap voor Groen Links richt Farah Karimi zich helemaal op de landen rond de Perzische Golf. Ze pleit voor meer openheid en betrokkenheid,...
Where are the Anti-War Activists?
As threats of a military strike against Iran heighten, a frightening question comes to mind: where are the world?s anti-war groups, and why are they not active enough when it comes to Iran?
"Ziek van het navelstaren hier"
Farah Karimi druk met verbetering mensenrechten in de Golfstaten - Na de verkiezingen in november 2006 stapten veel Kamerleden uit de politiek, soms niet vrijwillig. Farah Karimi nam zelf het besluit: "De verbazing was weg."
Oude grenzen en nieuwe levens
De grootste groep nieuwe migranten in Nederland wordt gevormd door Iraniërs. Er wonen er bijna dertigduizend in ons land. Wat hen bindt is de vlucht voor een islamitische dictatuur. ?Wees bewuster wat vrijheid betekent.?
Nederlandse steun mediaprojecten in Iran gaat door
Met Nederlands geld zijn in Iran de afgelopen jaren projecten opgezet ter bevordering van de onafhankelijke journalistiek. Het regime in Teheran reageert geprikkeld. Net als Washington zou Den Haag uit zijn op regime change. Een...
Een parlement vol antidemokraten
Door Harm Ede Botje, Vrij Nederland; Afghanistan Special, 19 mei 2007
Oud-kamerlid Farah Karimi (Groenlinks) werkte drie maanden als adviseur voor de Verenigde Naties in het jonge Afghaanse parlement. Zij begon vol goede moed,...
Interview With Farah Karimi by Sepideh Abdi
After serving on the Dutch Parliament for three terms as the foreign policy spokeswoman for the Green Party, Farah Karimi decided not to run for Parliament this year. Instead, she plans to begin a new round of civil society...
Europa grote afwezige in de Golf-regio
Europa heeft nagenoeg geen politieke invloed in de landen rond de Perzische Golf, constateert Farah Karimi. Dat is merkwaardig omdat juist Europa er belang bij heeft dat die landen zich in democratische richting ontwikkelen.
argos: kernenergie en non-proliferatie
De Iraanse uraniumverrijking, de Noord-Koreaanse bomtest, de vermeende nucleaire agende van Irak: de mogelijke verspreiding van kernwapens beheerst de wereldpolitiek. Het Non Proliferatie Verdrag uit 1968, het verdrag dat die...
Where is the Accountability?
The behavior of state officials in the world arena can be viewed as a reflection of the peculiarities of their country?s domestic political system.
At this year?s annual General Assembly meeting of the United Nations, I...
Society has its own Priorities
During the last four years, the political picture of Holland has undergone instructive changes.
During 2002, just a week before the Parliamentary elections, an extremist right-wing personality Pim Fortuyn who had a good chance...
Meet Farah Karimi
Photo essay: Dutch member of parliament wants to promote human rights through the media
When Slogans Attain Supreme Priority
It is now one week that New York is witness to a United Nations conference on Small Arms Trafficking. This is the second such conference after the first on in 2001 which looks at the 5-year performance of countries in their...
Only US and Iran
In the spirit of Easter, last week brought the opportunity for European peace-activists to hold anti-war demonstration, like they do every year.
This year?s peace demonstrations took place in different countries in Europe in...
We Must Act Today
The government of Iran faces hard days ahead in its relations with the world community. With its rejection of the Russian enrichment proposal, Iran?s rulers are now completely isolated diplomatically. Because from now on, Russia...