Nederland moet wapendoorvoer controleren
19 november 2003 Verschenen in: De Volkskrant
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Een half miljoen doden per jaar en vele gewonde, beroofde en verkrachte slachtoffers. Dat is het resultaat van de enorme hoeveelheid kleine wapens in de wereld. Maar ook grotere wapens zoals bommen, raketten, torpedo?s en raketlanceerinstallaties maken veel slachtoffers. Nederland speelt een grote rol in de verspreiding van al die wapens. Nederland staat al jaren in de top tien van wapenexporteurs. Dat is niet iets om trots op te zijn. Maar die nationale export is tenminste nog aan regels gebonden. Kwalijker is de rol van Nederland als doorvoerland voor wapens en andere militaire goederen uit andere landen naar andere landen. Nederland is zo lek als een mandje. Strengere regels zijn dringend nodig om daar een einde aan te maken.
Na de Bijlmerramp kwamen er strengere regels voor de doorvoer van wapens. Sinds januari 2002 moet de doorvoer van bepaalde wapens gemeld worden. In sommige gevallen moet er een vergunning worden aangevraagd. Uit een recente evaluatie blijkt echter dat er in de praktijk bijzonder weinig is veranderd. Zo is er nog steeds geen zicht op welke wapens door Nederland worden vervoerd en hoeveel dat er zijn. Vooral zwaardere wapens worden gebrekkig gecontroleerd. Een raket, (onderdelen voor) chemische wapens of tankonderdelen kunnen zonder enige controle via Nederland worden vervoerd. Vervoerders kunnen zich daarbij verschuilen achter onduidelijke en gebrekkige regelgeving. De controlerende instanties beschikken niet over voldoende capaciteit om gedegen controles uit te voeren. Ook bestaat er nog steeds een te grote wirwar aan regels. De controles die wél plaatsvinden, zijn voornamelijk procedureel van aard. Gecheckt wordt bijvoorbeeld of de vrachtbrieven wel kloppen, niet wat er daadwerkelijk in het laadruim van schepen en vliegtuigen zit.
De speciale positie van El Al op Schiphol staat een effectieve controle op de doorvoer van wapens in de weg. El AL transporteert regelmatig enorme hoeveelheden wapens en munitie van- en naar Israël. Sinds het begin van de tweede Intifadah (oktober 2000) zijn de wapentransporten naar Israël enorm opgevoerd. Vorig jaar antwoordde de regering mij dat er tussen oktober 2000 en oktober 2002 166 wapenzendingen naar Israël plaats vonden. Dat aantal is inmiddels verder opgelopen. Maar ook daarvóór tierde de wapenexport welig. Zo ontdekte de enquêtecommissie Bijlmerramp dat de neergestorte El Al Boeiing een hoofdbestanddeel voor het zenuwgas Sarin vervoerde. Dat was bedoeld voor het Israëlische Instituut voor Biologisch Onderzoek dat zich op een zeer geheime militaire locatie bevindt. Dit instituut staat niet onder internationaal toezicht, terwijl het zeer waarschijnlijk is dat wat daar gebeurt in strijd is met de internationale rechtsorde.
Een vergunningsplicht voor alle wapenhandel zou het ook El Al onmogelijk maken om nog langer via Schiphol wapens naar het Midden-Oosten te vervoeren. Het Nederlandse beleid staat namelijk niet toe dat er wapens worden geëxporteerd naar gebieden waar gewapende conflicten en spanningen zijn. Het is echter een politieke keuze van de opeenvolgende kabinetten geweest de wapentransporten van El Al niet aan banden te leggen. De wapentransporten van El Al zijn ongecontroleerd maar wel bekend. De vraag is echter hoeveel wapentransporten ongecontroleerd én onbekend zijn. Het is aannemelijk dat tal van dubieuze regimes en gewapende groepen zich via Schiphol van wapens voorzien. Dat kan letterlijk leiden tot explosieve situaties: zeker op de plek van bestemming, maar ook dichterbij huis. Onlangs bleek dat het risico groeit dat er in of om Schiphol een ongeluk gebeurt. Bovendien kunnen vliegtuigen het slachtoffer worden van terroristische aanslagen. Voor onze nationale veiligheid is het dus van groot belang om te weten wat er over Nederlands grondgebied vervoerd wordt. Zowel voor onze nationale veiligheid, voor de internationale rechtsorde én voor de bescherming van de mensenrechten is het dus noodzakelijk dat dit probleem grondig wordt aangepakt. De beste oplossing daarvoor is om alle doorvoer onder het exportbeleid te laten vallen. Dat betekent dat Nederland alle wapenzendingen aan de regels voor het exportbeleid gaat toetsen. De regering weigert dat tot nu toe. De regering stelt dat er geen aanwijzingen zijn dat Nederland een doorvoerland is voor dubieuze wapenzendingen. Maar dat is nu juist het probleem: als je niet controleert, weet je dat niet.
Extra controle betekent extra werk en dat kan volgens de regering onze positie als handelsland aantasten. Maar die houding is te gemakzuchtig; zo kun je alles wel laten lopen. Diezelfde argumenten kun je bijvoorbeeld toepassen op mensensmokkel en drugshandel. Terecht wegen daarbij andere belangen zwaarder. Dat moet ook voor de wapenhandel gelden. Wapenzendingen kunnen veel slachtoffers maken en ondermijnen de internationale rechtsorde. De mensenrechten, de internationale rechtsorde en onze nationale veiligheid moeten zwaarder wegen dan een dubieuze toppositie als wapenhandelsland. We moeten meer doen om te voorkomen dat bijvoorbeeld terroristen en foute regimes zich kunnen bedienen van het moderne, Westerse wapenarsenaal. Nederland is daarin nog veel te laks.
Daarom bepleit ik dat voortaan voor alle wapendoorvoer een vergunning moet worden aangevraagd. Dit geeft meer inzicht in de wapenstromen die via Nederland lopen. Daarmee is de wapenhandel ook beter te controleren en kunnen eisen worden gesteld. Géén wapendoorvoer naar conflictgebieden; alleen wapendoorvoer over Nederlands grondgebied als het transport écht veilig is georganiseerd. Die regels worden pas effectief als ook de uitvoering, de controle en rapportage ingrijpend worden verbeterd en uitgebreid. Dat vergt extra capaciteit bij de douane en meer kennis over de doorvoer van wapens. De Kamer heeft deze week (20.11.03) al de kans om dat te regelen. Het adagium van minder regels en meer duidelijkheid kunnen de regering en coalitiepartijen hier prima toepassen. Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Auteur: Farah Karimi
news search
17-12-2007 Hulp Uruzgan werkt pas als er gezag is
door Theo Koelé; gepubliceerd in de Volkskrant op 17 december 2007
DEN HAAG - Als de Tweede Kamer deze week ja zegt tegen verlenging van de missie in Uruzgan, zal het kabinet meer geld steken in ?opbouwinspanningen? door de...
12-11-2007 Waterput of schuttersput?
Het Reformatorisch Dagblad organiseert op maandag 12 november 2007 in De Flint in Amersfoort een debatavond met minister van Defensie Van Middelkoop, Van der Staaij (SGP), Karimi (GroenLinks) en luitenant-kolonel Duvekot.
9-11-2007 15 JAAR ARGOS: Onderzoeksjournalistiek en militaire missies
Minister van Defensie Eimert van Middelkoop zal optreden als ?feestredenaar?. Verder met o.a. ex-Defensie-minister professor Joris Voorhoeve, lector onderzoeksjournalistiek Ad van Liempt en oud-parlementariër Farah Karimi. Chris...
11-10-2007 nrc.nl weblog: Dilemma
Wat doen we met Uruzgan? Blijven of gaan? Het is zo?n dilemma dat de media steeds hinderlijker op je bord leggen, als een vieze, maar gezonde groente waar je niet op zit te wachten. Ik bleef het maar naar de rand schuiven,...
9-10-2007 actualiteitsdebat: Nederland moetblijven in Afghanistan?
Op dinsdag, 9 oktober 2007, 15:30 vindt in de Vrije Universiteit Amsterdam, in Zaal 15A-05, De Boelelaan 1105, een discussie plaats tussen prof.dr. Mient Jan Faber (VU) en drs. Farah Karimi onder leiding van Eline Veninga...
15-08-2007 "Ziek van het navelstaren hier"
Farah Karimi druk met verbetering mensenrechten in de Golfstaten - Na de verkiezingen in november 2006 stapten veel Kamerleden uit de politiek, soms niet vrijwillig. Farah Karimi nam zelf het besluit: "De verbazing was weg."
19-05-2007 Een parlement vol antidemokraten
Door Harm Ede Botje, Vrij Nederland; Afghanistan Special, 19 mei 2007
Oud-kamerlid Farah Karimi (Groenlinks) werkte drie maanden als adviseur voor de Verenigde Naties in het jonge Afghaanse parlement. Zij begon vol goede moed,...
15-05-2007 VN in debat: Terug uit Afghanistan?
Vrij Nederland presenteert i.s.m. de Universiteit Leiden en studievereniging SPIL op 15 mei 2007: 'Terug uit Afghanistan' - Een debat over journalistiek en politiek met o.a. Raymond van den Boogaard, Antoinette de Jong, Joeri...
1-12-2006 De onmogelijke missie van onze jongens in Uruzgan
De uitzending van Nederlandse militairen naar Uruzgan heeft heel wat voeten in de politieke aarde gehad. Uiteindelijk zijn ze uitgestuurd met een mandaat dat het midden houdt tussen naiviteit en zelfoverschatting. Enkele...
23-11-2006 Slagveld Afghanistan - recensie van Addie Schulte
Farah Karimi, die onlangs haar carrière als politica voor GroenLinks beëindigde, bracht in 2000 voor het eerst een bezoek aan Afghanistan, De taliban waren nog aan de macht. Afghanistan was destijds een vrouwengevangenis. De...
27-09-2006 argos: samenwerking tussen Nederlandse ontwikkelingsorganisaties en Taskforce Uruzgan
In Argos Supplement een debat tussen de Tweede Kamerleden Farah Karimi van GroenLinks en Henk-Jan Ormel van het CDA
over de samenwerking tussen Nederlandse ontwikkelingsorganisaties en Taskforce Uruzgan.
19-07-2006 NIO interview: kwestie Libanon
Tweede Kamerlid Farah Karimi van GroenLinks vindt dat Nederland, dat zich jarenlang heeft opgesteld als vriend van Israël, het recht en de plicht heeft om dit land aan te spreken op de rol die het speelt in het conflict met...
16-05-2006 Het Buitenland: Afghanistan: de sombere situatie in Uruzgan.
Farah Karimi, Tweede Kamerlid voor Groen Links keerde vorige week terug uit Afghanistan en schetst een uiterst somber beeld over de situatie in Uruzgan.
2-09-2005 argos: Sluipenderwijs en bijna onopgemerkt: er worden steeds Nederlandse troepen naar Afghanistan gestuurd.
Nederland gaat nog duizend militairen naar Afghanistan sturen, zo kondigde de regering vorige week aan. Dit keer niet naar het - relatief - rustige noorden, maar naar het instabiele zuiden. In dat deel van het land zijn ook al...
11-05-2005 Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
10-05-2005 Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
19-11-2003 Nederland moet wapendoorvoer controleren
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
15-03-2003 Een moedige Blair zou nu opstappen
Frankrijk trotseert Amerika inzake Irak en gedraagt zich als supermacht. Gepaster is datde EU die rol gaat spelen, menen Farah Karimi en Joost Lagendijk.
3-12-2002 Kabinet weigert gegevens El Al te openbaren
De regering weigert de Tweede Kamer volledig op de hoogte te stellen van wapenzendingen via Schiphol naar Israël. De wapentransporten van El Al, al omstreden sinds de Bijlmerramp, zijn de afgelopen jaren sterk in aantal gestegen....
3-09-2002 Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.
Hulp Uruzgan werkt pas als er gezag is
door Theo Koelé; gepubliceerd in de Volkskrant op 17 december 2007
DEN HAAG - Als de Tweede Kamer deze week ja zegt tegen verlenging van de missie in Uruzgan, zal het kabinet meer geld steken in ?opbouwinspanningen? door de...
Waterput of schuttersput?
Het Reformatorisch Dagblad organiseert op maandag 12 november 2007 in De Flint in Amersfoort een debatavond met minister van Defensie Van Middelkoop, Van der Staaij (SGP), Karimi (GroenLinks) en luitenant-kolonel Duvekot.
15 JAAR ARGOS: Onderzoeksjournalistiek en militaire missies
Minister van Defensie Eimert van Middelkoop zal optreden als ?feestredenaar?. Verder met o.a. ex-Defensie-minister professor Joris Voorhoeve, lector onderzoeksjournalistiek Ad van Liempt en oud-parlementariër Farah Karimi. Chris...
nrc.nl weblog: Dilemma
Wat doen we met Uruzgan? Blijven of gaan? Het is zo?n dilemma dat de media steeds hinderlijker op je bord leggen, als een vieze, maar gezonde groente waar je niet op zit te wachten. Ik bleef het maar naar de rand schuiven,...
actualiteitsdebat: Nederland moetblijven in Afghanistan?
Op dinsdag, 9 oktober 2007, 15:30 vindt in de Vrije Universiteit Amsterdam, in Zaal 15A-05, De Boelelaan 1105, een discussie plaats tussen prof.dr. Mient Jan Faber (VU) en drs. Farah Karimi onder leiding van Eline Veninga...
"Ziek van het navelstaren hier"
Farah Karimi druk met verbetering mensenrechten in de Golfstaten - Na de verkiezingen in november 2006 stapten veel Kamerleden uit de politiek, soms niet vrijwillig. Farah Karimi nam zelf het besluit: "De verbazing was weg."
Een parlement vol antidemokraten
Door Harm Ede Botje, Vrij Nederland; Afghanistan Special, 19 mei 2007
Oud-kamerlid Farah Karimi (Groenlinks) werkte drie maanden als adviseur voor de Verenigde Naties in het jonge Afghaanse parlement. Zij begon vol goede moed,...
VN in debat: Terug uit Afghanistan?
Vrij Nederland presenteert i.s.m. de Universiteit Leiden en studievereniging SPIL op 15 mei 2007: 'Terug uit Afghanistan' - Een debat over journalistiek en politiek met o.a. Raymond van den Boogaard, Antoinette de Jong, Joeri...
De onmogelijke missie van onze jongens in Uruzgan
De uitzending van Nederlandse militairen naar Uruzgan heeft heel wat voeten in de politieke aarde gehad. Uiteindelijk zijn ze uitgestuurd met een mandaat dat het midden houdt tussen naiviteit en zelfoverschatting. Enkele...
Slagveld Afghanistan - recensie van Addie Schulte
Farah Karimi, die onlangs haar carrière als politica voor GroenLinks beëindigde, bracht in 2000 voor het eerst een bezoek aan Afghanistan, De taliban waren nog aan de macht. Afghanistan was destijds een vrouwengevangenis. De...
argos: samenwerking tussen Nederlandse ontwikkelingsorganisaties en Taskforce Uruzgan
In Argos Supplement een debat tussen de Tweede Kamerleden Farah Karimi van GroenLinks en Henk-Jan Ormel van het CDA
over de samenwerking tussen Nederlandse ontwikkelingsorganisaties en Taskforce Uruzgan.
NIO interview: kwestie Libanon
Tweede Kamerlid Farah Karimi van GroenLinks vindt dat Nederland, dat zich jarenlang heeft opgesteld als vriend van Israël, het recht en de plicht heeft om dit land aan te spreken op de rol die het speelt in het conflict met...
Het Buitenland: Afghanistan: de sombere situatie in Uruzgan.
Farah Karimi, Tweede Kamerlid voor Groen Links keerde vorige week terug uit Afghanistan en schetst een uiterst somber beeld over de situatie in Uruzgan.
argos: Sluipenderwijs en bijna onopgemerkt: er worden steeds Nederlandse troepen naar Afghanistan gestuurd.
Nederland gaat nog duizend militairen naar Afghanistan sturen, zo kondigde de regering vorige week aan. Dit keer niet naar het - relatief - rustige noorden, maar naar het instabiele zuiden. In dat deel van het land zijn ook al...
Intimidatie kamerlid - Bot poogt diplomatieke rel met Iran te vermijden
De Nederlandse regering wil opheldering van Iran over de behandeling van het Tweede-Kamerlid Farah Karimi (GroenLinks) op de luchthaven van Teheran.
Bot ontbiedt Iraanse ambassadeur
Minister Bot van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag de ambassadeur van Iran op het matje geroepen na klachten van GroenLinks-Tweede-Kamerlid Karimi over intimidatie en bedreiging aan haar adres door de Iraanse autoriteiten.
Nederland moet wapendoorvoer controleren
Eén vergunningplicht voor alle wapens draagt bij aan de mensenrechten, de internationale rechtsorde en de nationale veiligheid.
Een moedige Blair zou nu opstappen
Frankrijk trotseert Amerika inzake Irak en gedraagt zich als supermacht. Gepaster is datde EU die rol gaat spelen, menen Farah Karimi en Joost Lagendijk.
Kabinet weigert gegevens El Al te openbaren
De regering weigert de Tweede Kamer volledig op de hoogte te stellen van wapenzendingen via Schiphol naar Israël. De wapentransporten van El Al, al omstreden sinds de Bijlmerramp, zijn de afgelopen jaren sterk in aantal gestegen....
Oorlog Irak wordt catastrofe
De Verenigde Staten willen Irak preventief aanvallen. Farah Karimi meent dat de VS daarmee van oorlog een 'normaal' instrument maken voor hun buitenlands beleid.